صدها هزار آواره فلسطینی در میان تودههای عظیم آوار و ویرانی که تجاوز اسرائیل در طول دو سال بر نوار غزه برجای گذاشته است، به شهر غزه و مناطق دیگر بازمیگردند.
در امتداد خیابانهای الرشید و صلاحالدین، خانوادههای بازگشته در حالی پیاده در حرکتاند که کودکان و اندک وسایل خود را حمل میکنند، در حالی که بسیاری از آنها دیگر خانهای برای بازگشت ندارند.
همچنین فلسطینیها توانستند پس از عقبنشینی خودروهای زرهی اسرائیلی از مرکز شهر، به بخش مرکزی خانیونس در جنوب نوار غزه بازگردند؛ این عقبنشینی پس از اعلام آتشبس صورت گرفت.
از سوی دیگر، شهردار خانیونس گفت که ۸۵٪ از استان خانیونس ویران شده است و افزود که ۴۰۰ هزار تُن آوار باید از خیابانهای شهر جمعآوری شود.
او ادامه داد که ۳۰۰ کیلومتر از شبکه آب شهر نابود شده و ۷۵٪ از شبکه فاضلاب نیز از بین رفته است.
همچنین توضیح داد: «ما باید با بیش از ۳۵۰ هزار تُن زباله در شهر مقابله کنیم» و بر ضرورت وجود تجهیزات مدرن برای مدیریت آوار تأکید کرد.
پایبندی به زمین
عملیات نظامی که بیش از پنج ماه در شهر خانیونس ادامه داشت، ویرانی بیسابقهای در ساختمانها، مراکز تجاری، درمانی و آموزشی این شهر بهجا گذاشت.
بازگشتکنندگان بر ماندن در سرزمین خود و ترک نکردن آن تأکید میکنند، با وجود واقعیت دشوار و پیچیدهای که ماشین جنگی اسرائیل بر جای گذاشته است.
وزارت کشور در غزه اعلام کرد نیروهای پلیس و دستگاههای امنیتی در مناطقی که ارتش اشغالگر از آن عقبنشینی کرده، برای بازگرداندن نظم و مقابله با نشانههای هرجومرجی که اشغالگر قصد گسترش آن را داشت، مستقر شدهاند.
وزارت کشور از شهروندان خواست تا از اموال عمومی و خصوصی محافظت کنند و در همکاری و پایبندی به دستورالعملها و رهنمودهای صادره از سوی نهادهای ذیربط کوشا باشند.
شهردار غزه، یحیی السراج، گفت که اولویت در حال حاضر آمادهسازی برای استقبال از بازگشتکنندگان از جنوب نوار غزه است. او در گفتوگو با الجزیره توضیح داد که امکانات تقریباً وجود ندارد تا جادهها آماده شوند و تأکید کرد که شهرداری با چندین نهاد در تماس است تا در کوتاهترین زمان تجهیزات لازم را فراهم کند.
چالشهای بزرگ
مقامات محلی در شهر غزه بازگشایی جادهها را آغاز کردهاند و تصاویر نشان میدهد بولدوزرها در حال پاکسازی آوار و ضایعات از یکی از خیابانها هستند.
انتظار میرود چنین عملیاتهایی ادامه یابد، زیرا حجم ویرانیای که نیروهای اسرائیلی به زیرساختها و خانههای مسکونی در سراسر نوار غزه وارد کردهاند، بسیار گسترده است.
در همین زمینه، دولت غزه اعلام کرد که طی ۲۴ ساعت گذشته بیش از ۵ هزار مأموریت میدانی، خدماتی و انسانی را در چارچوب طرح اضطراری برای بازگرداندن تدریجی زندگی به نوار غزه انجام داده است.
سخنگوی شهرداری غزه به الجزیره گفت که اولویت کنونی تأمین آب، بازگشایی جادهها، جمعآوری زبالهها و رسیدگی به مشکلات فاضلاب است.
بازگشت آوارگان از روز جمعه به مناطقی که ارتش از آنها عقبنشینی کرده آغاز شد، همزمان با اجرایی شدن آتشبس.
برخی از آوارگان شادی محتاطانه خود را از این توافق ابراز کردند و ابراز امیدواری نمودند که این توافق به توقف دائمی جنگ منجر شود، در حالی که صدها آوارهای که روز جمعه به مناطق مسکونی خود بازگشته بودند، ناچار شدند چادرهایی بر روی ویرانههای خانههایشان برپا کنند که در نتیجه نسلکشی اسرائیل نابود شده بود.
آتشبس
مرحله نخست توافق آتشبس میان حماس و اسرائیل از ساعت ۱۲:۰۰ ظهر جمعه به وقت قدس (۰۹:۰۰ به وقت گرینویچ) اجرایی شد، پس از آنکه دولت اسرائیل بامداد همان روز با آن موافقت کرد.
عقبنشینیهای ارتش اسرائیل شهر غزه (شمال) را دربر گرفت، بهجز محله شجاعیه و بخشهایی از محلههای تفاح و زیتون.
در شهر خانیونس (جنوب)، ارتش از مناطق مرکزی و بخشهایی از شرق عقبنشینی کرد، در حالی که ورود فلسطینیها به شهرکهای بیتحانون و بیتلاهیا (شمال)، شهر رفح (جنوب) و دریا در نوار غزه ممنوع شد.
این توافق بر پایه طرحی است که رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، ارائه کرده بود و شامل توقف جنگ، عقبنشینی تدریجی ارتش اسرائیل، تبادل اسرا، ورود فوری کمکها به نوار غزه و خلع سلاح جنبش حماس میشود.
موافقت با مرحله نخست این توافق پس از چهار روز مذاکره غیرمستقیم میان دو طرف در شهر تفرجگاهی شرمالشیخ و با مشارکت ترکیه، مصر و قطر و نظارت آمریکا حاصل شد.
با پشتیبانی آمریکا، اسرائیل از ۸ اکتبر ۲۰۲۳ به مدت دو سال در غزه دست به نسلکشی زده است که در پی آن دستکم ۶۷ هزار و ۲۱۱ شهید و ۱۶۹ هزار و ۹۶۱ زخمی بر جای ماندهاند که بیشتر آنان کودک و زن بودهاند، و قحطی جان ۴۶۰ فلسطینی از جمله ۱۵۴ کودک را گرفته است.
