بنابراین یکی از اقداماتی که به نظر می رسد فورا باید از سوی ایران در دستور کار قرار گیرد، ایجاد یک جبهه واحد از سوی 5 کشور ساحلی دریای خزر در برابر اوکراین و سایر کشورها و بازیگرانی است که تلاش دارند تنش های ژئوپلتیک و نظامی خود با دیگران را به دریای خزر بکشند و ثبات این منطقه را نیز بر هم زنند.
مازیار آقازاده- “ولودمیر زلنسکی” رئیس جمهوری اوکراین که در هفته های گذشته با حملات پهپادی به زیر ساخت های انرژی در عمق خاک روسیه، تلاش کرده جغرافیای جنگ را به تمام مناطق روسیه گسترش دهد، دیروز در اقدامی ماجراجویانه به یک کشتی ایرانی در دریای خزر حمله کرده و یک شهروند ایرانی را شهید و فردی دیگر از خدمه کشتی را مجروح ساخت.
زلنسکی این عملیات خود را با پرچم مخفی انجام نداد و آن را بر عهده گرفت، اقدامی که بر ضرب ماجراجویی او در گسترش جغرافیای جنگ می افزاید.
ایران در گام نخست بیانیه اعتراضی داد و کاردار موقت سفارت اوکراین را در تهران به وزارت خارجه احضار و مراتب اعتراض شدید خود را به این اقدام اوکراین ابراز کرد.
وزیر خارجه ایران نیز در گفتگوی تلفنی خود با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا این اقدام اوکراین را به شدت محکوم کرده و از کشورهای اروپایی و اعضای شورای امنیت خواست تا این اقدام را محکوم کنند.
ایران همچنین به صورت سربسته بر حق پاسخگویی خود به این اقدام اوکراین تاکید کرده است.
البته این ماجرا یک سر دیگر هم دارد و آن روسیه و البته ظرف های ذی نفع دیگر که 3 کشور دیگر ساحلی دریای خزر یعنی: قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان است.
اجماع کشورهای ساحلی دریای مازندران (خزر) طی بیش از 3 دهه گذشته پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق همواره بر این بوده که دریای خزر یک دریای غیرنظامی و صرفا تجاری و بازرگانی باقی بماند و این 5 کشور ساحلی با وجودی که هنوز به طور قطعی و نهایی روی فرمولی درباره رژیم حقوقی جامع دریای خزر اجماع نکرده اند، اما یکی از موارد اجماع عملی در بین این کشور ها طی بیش از 3 دهه گذشته این بوده که دریای خزر به عنوان بزرگ ترین دریاچه بسته جهان باید از رقابت ها، تنش ها و درگیری های نظامی مصون بماند و حالا اوکراین با این اقدام ماجراجویانه خود این دریای را ناامن کرده است.
بنابراین یکی از اقداماتی که به نظر می رسد فورا باید از سوی ایران در دستور کار قرار گیرد، ایجاد یک جبهه واحد از سوی 5 کشور ساحلی دریای خزر در برابر اوکراین و سایر کشورها و بازیگرانی است که تلاش دارند تنش های ژئوپلتیک و نظامی خود با دیگران را به دریای خزر بکشند و ثبات این منطقه را نیز بر هم زنند.
دریای خزر یک منطقه کریدوری و اتصالی مهم است و هر 5 کشور ساحلی آن از کشورهای مهم تولید کننده انرژی نفت و گاز در جهان هستند و بالتبع مسیر کریدوری این دریا برای قدرت هایی چون چین نیز اهمیت راهبردی دارد چون یکی از کمربندهای ترانزیتی چین خط ترانس خزر است که کشورهایی چون قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان را از طریق خطوط ریلی و بنادر تجاری در بر می گیرد.
بنابراین زلنسکی که معلوم نیست با چه انگیزه ای شخصی و یا تحریک کدام کشور (آمریکا، انگلیس، اسرائیل و..) دست به این اقدام ماجراجویانه زده، باید پاسخ مناسب خود را هم از جانب ایران و هم از سوی جمعی از کشورهای ذی نفع در امنیت دریای خزر بگیرد.
یک احتمال زیاد درباره انگیزه اقدام زلنسکی این است که او این کار را با یک دستور کار مشخص برای درگیر کردن بیشتر آمریکا برای حمایت از اوکراین در جنگ با خود با روسیه انجام داده است. شاهد این مدعا نیز اظهارات او ساعاتی پس از این حمله پهپادی بی پروا به کشتی ایرانی و چند کشتی دیگر روسی است که مدعی شد روسیه اطلاعات ماهواره ای پایگاه های آمریکا را در اختیار نیروهای مسلح ایران قرار می دهد.
زلنسکی که دل خوشی از ایران ندارد و در جنگ 40 روزه نیز با سفر به کشورهای عربی کرانه جنوبی خلیج فارس تلاش کرد با فروش سامانه های ضدپهپادی اوکراین به آن کشورها کاسبی کند، درست در فردای همان شبی که انصارالله یمن حملاتی تلافی جویانه به زیر ساخت های انرژی عربستان سعودی کرد و یک نفتکش سعودی را در دریای سرخ هدف قرار داد، دست به این اقدام ماجراجویانه زده است.
شاید یک انگیزه دیگر در این اقدام، رساندن یک پیام مشترک به ایران و روسیه از جانب آمریکا باشد که اگر مسکو با ایران همکاری نظامی- اطلاعاتی داشته باشد، علاوه بر متحمل شدن ضرباتی دردناک به زیر ساخت های انرژی اش در شعاعی 2 هزار کیلومتری در سرتاسر جغرافیای وسیع خود، باید منتظر ناامن شدن مسیرهای کریدوری دریایی خود در دریای خزر نیز باشد.
شاید آمریکا می خواهد پیامی خاص نیز به ایران بدهد و آن اینکه همزمان با محاصره دریایی از بنادر جنوبی ایران، در صورت گسترش جغرافیایی جنگ به منطقه ای وسیع تر، باید قید امنیت مسیرهای کریدوری و دریایی خود در دریای خزر را هم بزند و برای این کار ارتش نیابتی اوکراین بهترین گزینه بود که این پیام را مخابره کند.
به نظر می رسد با توجه به شهادت و مجروحیت 2 شهروند ایرانی در این حمله نباید به سادگی از کنار آن عبور کرد ، چون بی کیفرمانی زلنسکی در این قضیه می تواند برای کشور هزینه های بیشتری در آینده ایجاد کند و از این منظر، باید هزینه این اقدام اوکراین را مستقیما به دولت بی پروای کی یف چشاند.
جنگ های روسیه و اوکراین، اسرائیل و غزه – لبنان و نیز آمریکا و ایران در تنگه هرمز که حالا با محاصره دریایی اعمال شده انصارالله یمن علیه عربستان سعودی به تنگه باب المندب و دریای سرخ هم کشیده شده، دارد روز به روز به نحو بارزی به یکدیگر پیوند می خورد و گره بر گره افزوده می شود؛ و به نظر می رسد این درگیری ها ادامه خواهد یافت و ممکن است طی ماه ها و سال های آتی کشورهای بیشتری را به درون خود بکشد.منبع:عصر ایران
