بیش از ده سال از زمانی میگذرد که عبارت «نشستن مثل سیگار کشیدن است» وارد فرهنگ عمومی شد و کارمندان بسیاری را با احساس گناه پشت میزهایشان نشاند. اما حالا پژوهش تازهای از دانشگاه هاروارد میگوید نشستن، آنقدرها هم خطرناک نیست و شاید نگرانیِ بیش از حد دربارهی آن، خودش تهدیدی برای سلامتی باشد.
نشستن به اندازه سیگار کشیدن خطرناک است؛ در سال ۲۰۱۰ این عبارت را برای اولین بار مطرح شد، رسانهها با تیترهایی هشداردهنده، نشستن را به عنوان قاتل خاموش معرفی کردند. از آن زمان، بسیاری از افرادِ پشتمیزنشین با اضطراب به صندلیهای خود نگاه میکردند و شرکتها به سراغ میزهای ایستاده و محلهای کاری بدون صندلی رفتند.
به گزارش زومیت، اما اکنون دنیل لیبرمن، استاد زیستانسانشناسی در دانشگاه هاروارد، با دادههایی تازه آمده تا این تصور را اصلاح کند. او میگوید:
«وقتی به جوامع غیرمدرن نگاه میکنیم، متوجه میشویم که آنها هم تقریباً به اندازهی ما، حدود ده ساعت در روز مینشینند. نشستن پدیدهای طبیعی است، نه مدرن.»
لیبرمن برای تحقیقاتش به روستاهای آفریقایی سفر کرده و عادتهای حرکتی جوامعی را بررسی کرده که سبک زندگیشان شبیه اجداد انسانهای اولیه است. نتایج نشان میدهد حتی در این جوامع که نه صندلی دارند و نه مشاغل اداری، افراد در بخش بزرگی از روز در حالت نشستهاند — اما به شکلهای متنوعتر، روی زمین، چهارپایه یا در حالت چمباتمه.
نشستن در محل کار یا در اوقات فراغت؟
به گفته لیبرمن، آنچه واقعاً سلامت را تهدید میکند نه نشستن در محل کار، بلکه بیتحرکی در اوقات فراغت است.
او توضیح میدهد: «وقتی دادههای سلامت را بررسی میکنیم، ارتباط قویای بین نشستن در محل کار و بیماریها نمیبینیم. اما افرادی که تمام اوقات فراغتشان را بدون حرکت میگذرانند، بیشتر در معرض خطرند.»
مطالعات دیگر نیز تأیید میکنند که فعالیتهای ساده روزانه — از پیادهروی گرفته تا کارهای خانه — میتواند آثار منفی نشستن طولانی را خنثی کند. حتی ورزشهای فشرده آخر هفته (که به «ورزشکاران آخر هفته» معروفند) نیز تأثیر مثبت دارند و کمبود تحرک در طول هفته را تا حد زیادی جبران میکنند.
نشستن بهتر چگونه است؟
لیبرمن پیشنهاد میکند که به جای نگرانی، به سراغ «نشستن هوشمند» برویم:
گاهی از صندلی ساده یا توپ ورزشی استفاده کنیم تا عضلات درگیر شوند.
هر ساعت چند دقیقه بایستیم یا حرکات کششی انجام دهیم.
و گاهی روی زمین بنشینیم تا بدن برای حفظ تعادل فعالتر شود.
او میگوید:
«اگر هر از گاهی از جای خود بلند شوید، چای درست کنید یا کمی راه بروید، نشستن دیگر برایتان مضر نخواهد بود. بدن انسان برای حرکت طراحی شده، نه برای استرس.»
عبارت «نشستن مانند سیگار کشیدن است» شعار پرزرقوبرقی بود که قرار بود ما را به تحرک بیشتر ترغیب کند، اما حالا علم میگوید بخش زیادی از آن اغراقآمیز بوده است.
نشستن بخشی طبیعی از زندگی انسان است؛ چیزی که حتی اجداد ما انجام میدادند.
بنابراین، اگر پشت میز کار میکنید اما روزانه کمی ورزش، پیادهروی یا حرکت دارید، هیچ دلیلی ندارد فکر کنید شغلتان به اندازه یک پاکت سیگار خطرناک است.
